فەرهەنگی دراوە دیجیتاڵییەکان
هەموو ئەو زاراوانەی دراوی دیجیتاڵی و بلۆکچەین کە ئەکادیمیا ڕوونیان دەکاتەوە، لە یەک شوێندا. زاراوەیەک هەڵبژێرە بۆ خوێندنەوەی پێناسەی تەواو.
ئ
ئاربیتراج شێوازی کڕین و فرۆشتنی هاوکاتی هەمان دارایی لە بازاڕ یان پلاتفۆرمی جیاوازدا بۆ قازانجکردن لە جیاوازیی نرخی کاتی. پێناسەی تەواو ئاول تایم لۆو (ATL) کورتکراوەی (نزمترینی هەموو کات)ە، کە مەبەست لێی نزمترین نرخی هەر پشکێک یان دراوێک کە پێی گەیشتووە. پێناسەی تەواو ئەدرێس چەند ژمارەو پیتێکی ڕیز کراوی تایبەتە کە ناوونیشانێک دەنوێنێ و دەتوانرێ دراوی دیجیتاڵی بۆ بنێردرێ و لێیەوە بنێردرێ. پێناسەی تەواو ئەلگۆریتم (Algorithm) ڕێنماییی کۆدکراو یان ڕێسایانە کە کۆمپیوتەر جێبەجێی دەکات بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان. پێناسەی تەواو ئەیردرۆپ (Airdrop) دابەشکردنی دراوی دیجیتاڵی بەخۆڕایی بۆ مەبەستی ناساندن و بڵاوکردنەوەی پڕۆژەیەکی نوێ. پێناسەی تەواو ئۆپن سۆرس (Open Source) سۆفتوێرێکە بە شێوازێک دروستکراوە کە کۆدەکانی بۆ خەڵکی کراوەبن و بتوانن بە خۆڕایی بەکاری بێنن، بۆ نمونە بیتکۆین و ئیتریەم بە سۆفتوێری… پێناسەی تەواو ئۆڵتکۆین (AltCoin) دەستەواژەیەکی گشتییە بۆ پێناسەکردنی هەموو سامانە کریپتۆییەکان جگە لە بیتکۆین. Alt بە واتای بەدیل دێت. پێناسەی تەواو
ب
بارمتە داراییەک کە وەک زامن پێشکەش بە قەرزدەرێک دەکرێت بۆ دڵنیاکردنی گەڕاندنەوەی قەرزێک، ڕێگە بە قەرزدەر دەدات دەستی بەسەردا بگرێت ئەگەر قەرزگر شکستی… پێناسەی تەواو بازاڕی هەڵبەزی خوارەوە ماوەیەکی درێژخایەن لە دابەزینی نرخ، بە گشتی پێناسە دەکرێت بە دابەزینی 20% یان زیاتر لە بەرزترین ئاستی نزیک، لەگەڵ بێهیوایی بەرفراوان و… پێناسەی تەواو بازاڕی هەڵبەزی سەرەوە ماوەیەکی بەردەوام لە بەرزبوونەوەی نرخی دارایی، بە گشتی لەگەڵ متمانەیەکی بەهێزی وەبەرهێنەران، هیوادارییی، و چالاکیی مامەڵەی زیادبوو. پێناسەی تەواو باگ هۆڵدەر (Bag Holder) بازرگان یان وەبەرهێنەرێکی دراوی دیجیتاڵییە کە بڕێکی زۆر دراوی دیجیتاڵی هەیە نرخیان بە ڕێژەیەکی زۆر دابەزیوە و ناتوانرێ بفرۆشرێنەوە بە بازاڕ بە… پێناسەی تەواو بانکی ناوەندی دامەزراوەیەکی نەتەوەیی بەرپرسیارە لە بەڕێوەبردنی دراوی وڵاتێک، سەرچاوەی پارە، و سیاسەتی دراوی، زۆرجار وەک دەسەڵاتی داراییی سەرەکیی حکومەت کار دەکات. پێناسەی تەواو بریکئاوت (Breakout) کاتێکە نرخی کۆینێک یان هەر سەرمایەیەکی دیکە لە ناوچەیەکی دیاریکراو دەردەچێت بە ئاراستەی بەرزبوونەوە یاخود نزمبوونەوە. پێناسەی تەواو بلۆک فایلێکی دیجیتاڵی نەگۆڕە کە زانیاری هەموو چالاکییەک لەسەر نێتوۆرک هەڵدەگرێ. هەر بلۆکێک کات تۆمارکردنێکی تایبەت بەخۆی هەیە. پێناسەی تەواو بلۆکچەین سیستەمێکە تۆماری ئاڵوگۆڕی بیتکۆین یان هەر دراوێکی دیجیتاڵی تر دەهێڵێتەوە لەسەر چەندان سێرڤەری کۆمپیوتەر و لەڕێی نێتوۆرکێکی خەڵک-بۆ-خەڵکەوە دەیانبەستێتەوە. پێناسەی تەواو بلۆکی پەیدابوون یەکەمین بلۆکی تۆڕی بیتکۆینە کە ماین کراوە. پێناسەی تەواو بەرزی بلۆک ژمارەی ئەو بلۆکانەی کە لە نێوان بلۆکێک و یەکەمین بلۆکی سەر هەمان بلۆکچەین دا هەن. پێناسەی تەواو بەرەو مانگ دەربڕینێکی ناڕەسمییە بۆ باسکردنی موڵکێک یان دراوێکی دیجیتاڵی کە بەرزبوونەوەیەکی بەرچاو لەبازاڕدا بەخۆیەوە دەبینێت. پێناسەی تەواو
پ
پارە سپیکردنەوە (Money Laundering) پارە سپیکردنەوە تەکنیکێکە بەکاردێت بۆ گۆڕینی پارەیەکی نایاسایی بۆ پارەیەک کە بتواندرێت بە شێوەیەکی یاسایی بەکاربێت. پێناسەی تەواو پرایڤەت کی (Private Key) تێکەڵێکە لە ژمارە و پیتی نهێنی کە بە شێوازی کۆدکراو بەستراوەتەوە بە واڵێتێکی کریپتۆوە و لە ڕێگەیەوە دەتوانیت داخڵ بە واڵێتی کریپتۆکەت… پێناسەی تەواو پروف ئۆف ستەیک (Proof-of-Stake) میکانیزمێکی بەدیلی PoWە کە ڕێژەیەکی یەکجار کەمتر ووزەی پێویستە. لێرەدا ماینەرەکان پێویست نین، بەڵکو هەر بەکارهێنەرێک ڕێژەیەک لە کریپتۆکەی ستەیک دەکات بۆ… پێناسەی تەواو پروف ئۆف وۆرک (Proof-of-Work) میکانیزمێکی کۆدەنگی سیستمی بلۆکچەینە کە لە ڕێگەیەوە ماینەرەکان هاوکێشە ئاڵۆزەکان شیکار دەکەن و بلۆکەکان دروست دەبن، لە ئەنجامدا هەر ماینەرێک بڕێک پاداشت… پێناسەی تەواو پلانی پۆنزی پلانێکی وەبەرهێنانی فێڵکارانە کە گەڕانەوە دەداتە وەبەرهێنەرانی پێشوو بە بەکارهێنانی پارەی وەبەرهێنەرانی نوێ، لەجیاتی قازانجی یاسایی. پێناسەی تەواو پەمپ و دەمپ جۆرێکە لە فێڵکردن کە لە ڕێگەیەوە کۆمەڵێک کەس ڕێکدەکەوەن بە بەرزکردنەوەی نرخی دراوێکی کریپتۆ، پاش ئەوەی کەسانێکی زۆر داخڵ بوون، ئەوا کۆینەکانی… پێناسەی تەواو پۆرتفۆلیۆ (Portfolio) بریتیە لە کۆکراوەی ئەو سەرمایە و دراوە کریپتۆیانەی لە لایەن وەبەرهێنەرێکەوە هەڵگیراون. پێناسەی تەواو پێشکەشکردنی سەرەتایی کۆین (ICO) ڕێگایەکی کۆکردنەوەی سەرمایە کە تیایدا پرۆژەیەکی کریپتۆکەرەنسیی نوێ تۆکنەکانی بۆ وەبەرهێنەرانی سەرەتایی دەفرۆشێت، بە گشتی لە بەرامبەر کریپتۆکەرەنسیی دامەزراو وەک بیتکۆین یان… پێناسەی تەواو پێشکەشکردنی گشتیی سەرەتایی (IPO) پرۆسەی نەریتی کە تیایدا کۆمپانیایەکی تایبەت بۆ یەکەم جار بەشی خۆی پێشکەشی گشت خەڵک دەکات لە بۆرسەیەکدا، سەرمایە کۆدەکاتەوە لە بەرامبەر خاوەندارێتیی… پێناسەی تەواو
ت
ج
جزدانی کاغەزی بەڵگەنامەیەکی جەستەیی کە ناونیشانی گشتی و کلیلی تایبەتی هاوتایی لەخۆدەگرێت، چاپکراو یان نووسراو بۆ هەڵگرتنی سارد و ئۆفلاینی کریپتۆکەرەنسی. پێناسەی تەواو جزدانی گەرم واڵێتێکی کریپتۆ کە کلیلە نهێنییەکانی لەسەر ئامێرێکی بەستراو بە ئینتەرنێتەوەن — هەژمارێک لەسەر پێگەیەک، ئەپێکی مۆبایل، یان زیادکراوێکی وێبگەڕ. ئاسانە بۆ خەرجکردنی… پێناسەی تەواو
چ
د
دژە شوشتنی پارە (AML) کۆمەڵێک یاسا و ڕێساو ڕێکار کە دیزاین کراون بۆ ڕێگریکردن لە تاوانباران بۆ شاردنەوەی پارەی بەشێوەیەکی نایاسایی بەدەستهاتوو وەک داهاتی یاسایی، زیاتر… پێناسەی تەواو دەپەکان (ئەپلیکەیشنی ناوەندنەبوو) ئەپلیکەیشنەکان کە لەسەر بلۆکچەینی ناوەندنەبوو یان تۆڕی هاوتا-بۆ-هاوتای کۆمپیوتەر کاردەکەن لەجیاتی سێرڤەرێکی ناوەندی تاک. پێناسەی تەواو دەرهێنەر نۆد یان بەڕێوەبەری نۆدی کە بەشداری لە پرۆسەی هاندەرانەی دەرهێنانی بیتکۆین و پاراستنی تۆڕەکەی دەکات. پێناسەی تەواو دینارڤیو (DinarView) خزمەتگوزاری دیناری کوردکۆین: نرخی دۆلار بەرامبەر دینار وەک ئەوەی نووسینگەکانی گۆڕینەوە لە عێراقدا دەیخەنەڕوو، بە درێژایی ڕۆژی بازرگانی کۆدەکرێتەوە و بە خۆڕایی… پێناسەی تەواو دێفای (دارایی نامەرکەزی) دێفای کورتکراوەی سیستەمی دارایی لامەرکەزییە، بیرۆکەیەکە پێی وایە بەڵێندەرانی بلۆکچەین دەتوانن بیتکۆین و تەکنەلۆجیای دراوی دیجیتاڵی بەکاربێنن بۆ دوبارە بنیادنانەوەی ئامرازە داراییە… پێناسەی تەواو
ڕ
ڕۆدماپ (Roadmap) بریتیە لە پوختەی پرۆژەیەکی دیاریکراو کە بە شێوازی نەخشە و هێڵکاری ئامانجی پرۆژەکە ڕووندەکاتەوە لە ماوەیەکی دیاریکراودا. پێناسەی تەواو ڕێژەی سوود (Interest Rate) بریتیە لەو بڕە سوودەی لە ماوەیەکی دیاریکراودا وەردەگیرێت لەبەرامبەر دانان و بە قەرزدانی بڕێک پارە یاخود کریپتۆ. پێناسەی تەواو ڕێژەی هاش یەکەی پێوانەی هێزی پرۆسێسکردنی تۆڕێک. پێناسەی تەواو
ز
زاڵبوونی بیتکۆین پێوانەیەک کە نرخی بازاڕی بیتکۆین وەک ڕێژەیەکی سەدی لە کۆی نرخی بازاڕی هەموو کریپتۆکەرەنسییەکان نیشان دەدات. پێناسەی تەواو زستانی کریپتۆ ماوەیەکی درێژخایەنی بازاڕی هەڵبەزی خوارەوە لە پیشەسازیی کریپتۆکەرەنسیدا کە بە دابەزینی توندی نرخ و بڕی مامەڵەی نزم و کەمبوونەوەی سەرنجی گشتی دیاردەکرێت. پێناسەی تەواو زۆرترین سەرچاوە زۆرترین ژمارەی چڕی کۆین یان تۆکن کە هەتا هەتایە بوونی هەبێت بۆ کریپتۆکەرەنسییەکی دیاریکراو، وەک لە پڕۆتۆکۆلی بنەڕەتیدا دیاریکراوە. پێناسەی تەواو
س
ساتۆشی بچووکترین یەکەی دابەشکراوی بیتکۆین، یەکسانە بە یەکی سەد ملیۆنیەکی یەک بیتکۆین (0.00000001 BTC). پێناسەی تەواو ساتۆشی ناکامۆتۆ ئەو کەسە یان گروپەیە کە بیتکۆین و سیستەمی بلۆکچەین و دەفتەری ژمێریاری دابەشکراوی دروستکردووە و بڵاوی کردۆتەوە. پێناسەی تەواو ستانداردی ERC-20 ستانداردێکی تەکنیکیی بەفراوانی بەکارهاتوو لەسەر بلۆکچەینی ئیسیریوم کە کۆمەڵێک یاسای هاوبەش بۆ دروستکردن و دەرکردنی تۆکنی گۆڕاوە دیاری دەکات. پێناسەی تەواو ستەیکینگ شێوازێکی بەشداریکردنە لە میکانیزمی (پرووف-ئۆف-ستەیک) کە تێیدا ژمارەیەک لە تۆکنەکانت بۆ ماوەیەکی دیاریکراو لەسەر نۆدێک قوفڵ دەکەیت لە بەرامبەر ڕێژەیەک پاداشت. پێناسەی تەواو سەرچاوەی خولاوە کۆی ژمارەی کۆین یان تۆکنی کریپتۆکەرەنسییەکی دیاریکراو کە ئێستا بەشێوەیەکی گشتی بەردەستن و لە بازاڕدا دەخولێنەوە. پێناسەی تەواو
ش
شەوتانی پشیلەی مردوو گەڕانەوەیەکی کاتی و کورتخایەنی نرخ لەناو ئاراستەیەکی دابەزینی بەردەوامدا، دوای ئەوە دووبارە دەست بە دابەزینی سەرەتایی دەکاتەوە. پێناسەی تەواو شیکاری تەکنیکی (Technical Analysis) جۆرێکی شیکاریە بۆ پێشبینیکردنی نرخی کریپتۆ و سەرمایە داراییەکان بەکاردێت کە پشت بە هەڵسەنگاندنی چارتەکان و کۆمەڵێک نیشاندەری دیکە دەبەستێت. پێناسەی تەواو شیکردنەوەی بنەڕەتی شێوازێکی توێژینەوەی وەبەرهێنان کە نرخی ناوەکیی داراییەک هەڵدەسەنگێنێت لە ڕێگەی پشکنینی هۆکارە بنەڕەتییەکان وەک تەکنەلۆژی، تیم، بارودۆخی بەکارهێنان، و ئابووریی تۆکن لەجیاتی… پێناسەی تەواو
ف
فلیپینگ شێوازی بە خێرایی کڕینی داراییەک، وەک NFT یان تۆکنێکی تازە لیستکراو، بە نیازی دووبارە فرۆشتنی دوای ماوەیەکی کورت بۆ قازانجی خێرا. پێناسەی تەواو فۆرک (Fork) تازەبوونەوەی بلۆکچەینە، کە هەندێکجار جیابوونەوە و دروستبوونی بلۆکچەینێکی نوێیە. پێناسەی تەواو فۆسێت (Faucet) بەو ماڵپەڕانە دەگوترێ کە بڕێک دراوی دیجیتاڵی دەبەخشنەوە لە بەرامبەر سەردانکردنی یان ئەنجامدانی ڕاپرسیەک. پێناسەی تەواو فۆمۆ (FOMO) کورتکراوەی (ترسی دابڕان)ە. بەگشتی بەو هێزی لێخوڕینە دادەنرێ کە لە پشت هەڵکشانی بازاڕەوەیە. پێناسەی تەواو فیشینگ (Phishing) جۆرێکە لە هاککردن، کاتێک سکامەر وەک دامەزراوە یان لایەنێکی فەرمی خۆی دەناسێنێت و لە ڕێگەیەوە کۆمەڵێک زانیاریت لێوەردەگرێت کە دەتوانێت دەست بەسەر… پێناسەی تەواو
ق
ک
کاپیتیولەیشن (Capitulation) ئەم چەمکە پێناسەی ئەم کاتە دەکات کە وەبەرهێنەران زۆر بێ هیوا دەبن و دەستبەرداری سەرمایەکانیان دەبن. پێناسەی تەواو کریپتۆکۆرەنسی (Cryptocurrency) بەهەموو ئەو دراوە دیجیتاڵیانە دەوترێت کە بەشێوەی کریپتۆگرافی و لەسەر سیستمی بلۆکچەین بە شێوەی تاک بۆ تاک کاردەکەن. پێناسەی تەواو کرێی مامەڵە بڕێکی بچووک کە بەکارهێنەرێک دەیدات بۆ پرۆسێسکردنی مامەڵەکەی و لەناو بلۆکێکی تۆڕی بلۆکچەیندا دانانی. پێناسەی تەواو کڕیاری خۆت بناسە (KYC) ڕێکارێکی یاساییە لە سێکتەری داراییدا کە ڕێگە بە کۆمپانیاکان دەدات کڕیارەکانیان بناسنەوە و پابەند بن بە یاساکانی KYC و دژە پارە سپی… پێناسەی تەواو کۆمەڵەی دەرهێنان کۆمەڵێک دەرهێنەر کە سەرچاوە حیسابکردنەکانیان یەکخستووە بۆ دابەشکردنی خەڵاتی دەرهێنان بە شێوەیەکی ڕێکوپێکتر لەنێوان بەشدارانیاندا. پێناسەی تەواو کۆنفیرمەیشن (Confirmation) پشتڕاستکردنەوەی مامەڵەیەک یان زنجیرەیەک لە مامەڵە. لە بلۆکچەینی بیتکۆیندا، هەر ترانزاکشنێک دەبێت لەلایەن شەش نۆدی سەربەخۆوە پشتڕاست بکرێتەوە تاوەکو وەک کردارێکی ڕاست… پێناسەی تەواو کۆین دراوێکی دیجیتاڵی کە لەسەر بلۆکچەینێکی سەربەخۆی خۆی کاردەکات، بە سەرەکی وەک ئامرازی گۆڕینەوە یان هەڵگری نرخ کاردەکات. پێناسەی تەواو کۆینی فێڵ/کۆینی بێ ئەرزش کریپتۆکەرەنسییەک کە کەم یان هیچ سوود، نرخ، یان بەردەوامی درێژخایەنی ڕاستەقینەی نییە، زۆرجار تەنها بۆ قازانجی دامەزرێنەرانی دروستکراوە بەسەرمایەی وەبەرهێنەرانەوە. پێناسەی تەواو کۆی گشتی دابینکراو (Total Supply) کۆی ژمارەی کۆین و تۆکنەکانە بۆ کریپتۆیەکی دیاریکراو کە لە ئێستادا بوونیان هەیە و دەکرێت لە ناو واڵێت یان بازاڕەکاندا مامەڵەیان پێوە… پێناسەی تەواو کیی گشتی (Public Key) هەروەها بە واڵێت ئەدرێس ناسراوە، بریتیە لە کۆمەڵێک پیت و ژمارە کە خاوەنی هەر واڵێتێک دەینێرێت بۆ کەسی بەرامبەر تاوەکو لە ڕێگەیەوە… پێناسەی تەواو
گ
گرێبەستی زیرەک پرۆتۆکۆڵێکی خۆجێبەجێکەر لەسەر بلۆکچەین کە خۆکارانە مەرجەکانی گرێبەست جێبەجێ دەکات کاتێک مەرجی دیاریکراو تەواو دەبێت، بەبێ ئەوەی پێویستی بە لایەنی سێیەم هەبێت. پێناسەی تەواو گەڕۆکی بلۆک ئامرازێکی ئۆنلاین کە ڕێگە بە بەکارهێنەران دەدات مێژووی مامەڵە، ناونیشانی جزدان، و بلۆکەکان لەسەر بلۆکچەینێکی دیاریکراو بە کاتی ڕاستەقینە بگەڕێن و بگەڕێن. پێناسەی تەواو گۆڕانکاریی (بۆڵاتیلیتی) ئاست و خێرایی گۆڕانی نرخی داراییەک لە ماوەیەکی دیاریکراودا، کریپتۆکەرەنسی بە گشتی گۆڕانکاریی زۆر بەرزتر لە دارایی نەریتی نیشان دەدات. پێناسەی تەواو
ل
لایتنینگ نێتوۆرک چینێکی دووەمە لە سەر بلۆکچەین کاردەکات، کە خێرایی مامەڵەکان زیاد دەکات لە نێوان Node گرێیە بەشداربووەکان. پێناسەی تەواو لیستکردن پرۆسەی کە تیایدا کریپتۆکەرەنسییەک بەفەرمی بەردەست دەبێت بۆ مامەڵەکردن لەسەر پلاتفۆرمێکی مامەڵە، بەردەستی دەکات بۆ کۆمەڵگای بەکارهێنەری ئەو پلاتفۆرمە. پێناسەی تەواو لیڤەرەج (Leverage) بریتیە لە بەرزکردنەوەی توانای مامەڵەکردن بە بڕە پارەیەک زیاتربێت لەوەی لەبەردەستدایە، ئەمەش بە قەرزکردنی بڕێک کریپتۆ یان هەر سەرمایەیەک دەبێت لە پلاتفۆرم… پێناسەی تەواو لیکوێدیتی (Liquidity) بریتییە لە ئاسانی کڕین و فرۆشتنی کریپتۆیەک یان سەرمایەیەک بە بێ ئەوەی کاریگەری گەورە لە نرخەکەیدا دروست بکات. پێناسەی تەواو لێجەر (Ledger) ڕیکۆردێکی ئەلکترۆنی یاخود بەرجەستەیە کە لیستی سەرجەم ترانزاکشن و باڵانسە داراییەکانی تێدایە و ناتوانرێت بگۆڕدرێت. پێناسەی تەواو
م
مارجن ترەیدینگ (Margin Trading) جۆرێکە لە ترەید کردن، کاتێک ترەیدەر بڕێک پارە لە پلاتفۆرمەکە قەرز دەکات و دەتوانێت بە پارەیەکی زیاتر لەوەی خۆی لەدەستیدایە مامەڵە بکات. پێناسەی تەواو ماینین پڕۆسەی بەیەکەوە نووساندنی ئاڵوگۆڕەکانە بۆ دروستکردنی بلۆک و پاشان زیادکردنیان بۆ تۆمارێکی گشتی کە بلۆکچەینە. پێناسەی تەواو مەینێت (Mainnet) بلۆکچەینێکی سەربەخۆیە کە لە ڕێگەی تۆڕ و پرۆتۆکۆڵی تایبەت بە خۆیەوە کار دەکات. بۆ نمونە بلۆکچەینی بیتکۆین یان ئیتریەم. پێناسەی تەواو میم کۆین (Meme Coin) بەو تۆکنانەی کریپتۆ دەوترێت کە بۆ مەبەستی گاڵتە دروستکراون و ئامانجێکی جددیان نییە، وە پەیمانی قازانجێکی خەیاڵی بە وەبەرهێنەران دەدەن. وەک دۆجکۆین… پێناسەی تەواو
ن
نامەرکەز لە لایەن هیچ یەکێکەوە خاوەندارییەتی ناکرێ. خاوەندارییەتی بڵاو دەکرێتەوە و فراون دەبێ بۆ هەر کەسێک ویستی بەشداریکردنی هەبێ. پێناسەی تەواو نەهەنگ دەستەواژەیەکە بۆ ئاماژەکردن بە ئەدرێسی واڵێتێکی دراوی دیجیتاڵی کە بڕێکی زۆری لە دراوێک هەڵگرتووە، بڕیارەکانی کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر نرخی دراوەکە دەبێت. پێناسەی تەواو نۆد (Node) ئامێرێک یان کۆمپیوتەرێک کە دەبەسترێتەوە بە نێتۆڕکی دراوی دیجیتاڵی و خۆڕاگری نێتۆڕکەکە بەهێزتر دەکا. پێناسەی تەواو
ه
هاڵڤینگ (Halving) ڕوداوێکە کاتێک کۆی ڕێژەی پێدانی پاداشت بۆ ماینکردنی هەر بلۆکێک دەبێتە نیوە، بۆ نمونە هالڤینی بیتکۆین چوار ساڵ جارێک ڕوودەدات. پێناسەی تەواو هاوتا-بۆ-هاوتا (P2P) پێکهاتەیەکی تۆڕی ناوەندنەبوو کە تیایدا بەشدارەکان ڕاستەوخۆ کارلێک و مامەڵە لەگەڵ یەکتری دەکەن بەبێ پشتبەستن بە ناوبژیوانێکی ناوەندی. پێناسەی تەواو هەڵکشانی نرخ (ئینفلاسیۆن) ئەو ڕێژەیەی کە ئاستی گشتیی نرخی کاڵا و خزمەتگوزارییەکان پێی بەرزدەبێتەوە، کە دەبێتە هۆی دابەزینی هێزی کڕینی دراوێک بەدرێژایی کات. پێناسەی تەواو هەڵگرتنی سارد بەو واڵێتە کریپتۆیانە دەوترێت کە ئۆفلاینن و سەلامەتیەکی زۆریان هەیە. پێناسەی تەواو هێرشی 51% هێرشێکی مومکین لەسەر تۆڕی بلۆکچەین کە تیایدا یەک دامەزراوە کۆنترۆڵی زیاتر لە نیوەی کۆی هێزی دەرهێنان یان پشتڕاستکردنەوەی تۆڕەکە بەدەستدەهێنێت، ڕێگەی پێدەدات… پێناسەی تەواو
و
واڵێت ئامرازی هەڵگرتنی دراوی دیجیتاڵییە، چەندان جۆری هەیە بۆ نمونە واڵێتی کاغەز، واڵێتی سەر ئینتەرنێت، واڵێتی بەرجەستە و واڵێتی مۆبایل. پێناسەی تەواو واڵێتی بەرجەستە جۆرێکە لە واڵێتی کریپتۆ بە شێوەی بەرجەستە بۆ هەڵگرتنی کریپتۆ، کە زۆرجار بە شێوەی وایەر یاخود وایەرلێس دەبەسترێتەوە. پێناسەی تەواو وایتپەیپەر (Whitepaper) بریتیە لەو دۆکیۆمێنتەی خاوەنی هەر پرۆژەیەکی کریپتۆ دەیخاتە ڕوو، کە لە ڕێگەی ڕۆدماپ و زانیاریە تەکنیکیەکانەوە پلانی گەشەکردنی کریپتۆکە دەخەنەڕوو. پێناسەی تەواو وێب 1.0 (Web 1.0) دەستەواژەیەکە بۆ یەکەم ڤێرژنی ئینتەرنێت بەکاردێت کە بەکارهێنەر تەنیا بژاردەی خوێندنەوەی هەبوو بێ ئەوەی بتوانێت هیچ زیاد بکات وەک HTML و ئیمەیل. پێناسەی تەواو وێب 2.0 (Web 2.0) بە شێوازی کارکردنی ئینتەرنێتی ئێستا دەوترێت کە بەکارهێنەر خۆی بژاردەی نوسین و زیادکردنی زانیاری هەیە، وەک تۆڕەکانی سۆشیال میدیا. پێناسەی تەواو وێب 3.0 (Web 3.0) بە نەوەی داهاتووی ئینتەرنێت دەوترێت کە بەکارهێنەر بژاردەکانی خوێندنەوە و نوسین و جێبەجێکردنی دەبێت بە شێوەیەکی نامەرکەزی و کراوە و ڕوون لە… پێناسەی تەواو
#
HODL وەشانێکی هەڵەی ڕێنووسی HOLD. ئێستا لە کۆمەڵگای دراوی دیجیتاڵدا زاراوەیەکی ناڕەسمییە بۆ هەڵگرتنی دراوێکی دیجیتاڵ لەبری فرۆشتنی. پێناسەی تەواو DEX (ئێکسچەینجی نامەرکەزی) ئەو ئێکسچەینجانەن کە پێویستیان بە ناوەندێک نییە تا مامەڵەکان ڕێکخات. پێناسەی تەواو ATH (بەرزترینی هەموو کات) کورتکراوەی (بەرزترینی هەموو کات)ە، کە مەبەست لێی بەرزترین نرخە کە هەر پشکێک یان دراوێک پێی گەیشتووە. پێناسەی تەواو FUD (ترس، دوودڵی، و گومان) زانیاریی نەرێنی یان چەواشەکار کە بڵاو دەکرێتەوە، بە ئاگاهانە یان نا، بۆ دروستکردنی ترس و گومان لەنێو وەبەرهێنەراندا، زۆرجار دەبێتە هۆی فرۆشتنی… پێناسەی تەواو NFT (تۆکنی نەگۆڕاو) کورتکراوەی non-fungible tokens کە بە مانای یەکە دانسقەکان دێت، کە تۆکنی دیجیتاڵیین و بۆ سەلماندی خاوەندارییەتی کاڵایەکی دەگمەن بەکاردێن. پێناسەی تەواو ROI (ڕێژەی قازانجی وەبەرهێنان) پێوانەیەکە بۆ نیشاندانی قازانج و کارایی هەر وەبەرهێنانێک، کە بریتییە لە ڕێژەی قازانجی سافی بۆ ئەو پارەیەی وەبەرهێنانی پێکراوە. پێناسەی تەواو DAO (ڕێکخراوی خۆبەڕێوەبەری لامەرکەزی) سیستەمێکی ڕێنمایی و یاسای بەکۆدکراوە کە کردارەکانی ڕێکخراوێکی لامەرکەزی دیاری دەکات. پێناسەی تەواو CBDC (دراوی دیجیتاڵی بانکی ناوەندی) ڤێرژنێکی دیجیتاڵی دراوی حکومییە کە لە لایەن بانکی ناوەندی وڵاتان بڵاو دەکرێتەوە. پێناسەی تەواو
هیچ زاراوەیەک لەگەڵ ئەم گەڕانەدا نەگونجا. وشەیەکی کورتتر تاقی بکەرەوە، یان گەڕانەکە بسڕەوە بۆ بینینی هەموو زاراوەکان.