پروف ئۆف ستەیک (Proof-of-Stake)

پروف ئۆف ستەیک، کە بەگشتی بە PoS کورت دەکرێتەوە، میکانیزمێکی ڕێکەوتنە کە ترانزاکشن پشتڕاست دەکاتەوە و بلۆکچەین سەلامەت دەکات بەبێ پرۆسەی ماینینگی وزە-قورسی بەکارهاتوو لە پروف ئۆف وۆرکدا. لەبری پێشبڕکێی ماینەران بۆ چارەسەرکردنی مەتەڵی هەژماردن، تۆڕی پروف ئۆف ستەیک پشت بە ڤالیدەیتەر دەبەستێت کە بڕێکی دیاریکراو لە کریپتۆکۆرەنسیی بنەڕەتی تۆڕەکە قوفڵ دەکەن، یان ستەیک دەکەن، وەک گەرەنتی بۆ بەشداریکردن لە پرۆسەی پشتڕاستکردنەوەی ترانزاکشن و دروستکردنی بلۆکی نوێ.

بیرۆکەی بنەڕەتی پشتی پروف ئۆف ستەیک ئەوەیە کە بەشی داراییی ڤالیدەیتەرێک لە تۆڕەکەدا وەک بارمتەیەکی سەلامەتی کاردەکات کە هاندەرێکی ڕاستەوخۆ دەداتێ بۆ ڕاستگۆیی. ڤالیدەیتەرەکان بەگشتی هەڵدەبژێردرێن بۆ پێشنیارکردن یان پشتڕاستکردنەوەی بلۆکی نوێ لەسەر بنەمای فاکتەرەکانی وەک قەبارەی ستەیکەکەیان، وە لە زۆر سیستمدا توخمێک لە هەڕەمەکی بۆ دڵنیابوونەوە لە دادپەروەری. ئەگەر ڤالیدەیتەرێک هەوڵبدات ترانزاکشنی فێڵبازانە پەسند بکات یان بەشێوەیەکی دیکە بەخراپی هەڵسوکەوت بکات، تۆڕەکە دەتوانێت بەشێوەیەکی ئۆتۆماتیکی سزای بدات لە ڕێگەی پرۆسەیەکەوە کە پێی دەوترێت سلاشینگ، کە تێیدا بەشێک یان هەموو کۆینی ستەیککراوی لەدەست دەدات، کە هاندەرێکی داراییی بەهێز دروست دەکات دژی هەڵسوکەوتی ناڕاستگۆیانە.

لە بەرامبەر قوفڵکردنی کۆینەکانیان و یارمەتیدان لە سەلامەتکردنی تۆڕەکە، ڤالیدەیتەرەکان پاداشتی ستەیکینگ بەدەست دەهێنن، کە بەگشتی بە تۆکنی بنەڕەتی تۆڕەکە دەدرێت، بە بیرۆکەیەکی هاوشێوەی بەدەستهێنانی سوود لەسەر دانراوێک. ئەمە کردوویەتی بە ڕێگایەکی بەناوبانگ بۆ خاوەنانی کریپتۆکۆرەنسی بۆ بەرهەمهێنانی داهاتی پاسیڤ لەسەر سامانێک کە پێشتر خاوەنیەتی، جا لە ڕێگەی بەڕێوەبردنی نۆدی ڤالیدەیتەری تایبەت بەخۆیانەوە بێت، کە بەگشتی پێویستی بە کەمترین ستەیکێکی بەرچاو و شارەزایی تەکنیکی هەیە، یان لە ڕێگەی بەشداریکردن لە مەلای ستەیکینگ یان بەکارهێنانی خزمەتگوزاری ستەیکینگەوە کە پارە لە زۆر خاوەنی بچووکتر کۆدەکاتەوە بۆ گەیشتن بە کەمترین پێداویستی.

پروف ئۆف ستەیک چەندین سوودی هەیە بەراورد بە پروف ئۆف وۆرک، بەرچاوترینیان شوێنپێی وزەی زۆر کەمترە، چونکە پێویستی بە بڕێکی زۆری ئامێری ماینینگی تایبەت کە بەردەوام کاردەکات نییە. گواستنەوەی ئیتریەم لە پروف ئۆف وۆرک بۆ پروف ئۆف ستەیک لە سێپتەمبەری 2022، ڕووداوێک کە پێی دەوترێت یەکخستنەکە، بەکارهێنانی گشتی وزەی تۆڕەکەی زیاتر لە 99 لە سەدا کەمکردەوە، نموونەیەکی بەرباو باسکراو بۆ قازانجی کارایی کە پروف ئۆف ستەیک دەتوانێت پێشکەشی بکات.

ڕەخنەگرانی پروف ئۆف ستەیک هەندێکجار ئاماژە بە نیگەرانی سەبارەت بە سەنترالایزەیشن دەدەن، چونکە ڤالیدەیتەرانی خاوەن ستەیکی گەورەتر دەتوانن پاداشتی گەورەتر بەگوێرەی ڕێژە بەدەست بهێنن، کە دەتوانێت بەرەو کۆبوونەوەی سامان بە تێپەڕبوونی کاتدا بەرێت، وە سەبارەت بە ئاڵۆزیی دڵنیابوون لە هەڵبژاردنی دادپەروەرانەی ڤالیدەیتەر و جێبەجێکردنی دروستی میکانیزمی سلاشینگ. سەرەڕای ئەم گفتوگۆیانە، پروف ئۆف ستەیک بووەتە میکانیزمی زاڵی ڕێکەوتن بۆ پرۆژە نوێکانی بلۆکچەین، بەشێکی زۆریشیەوە لەبەر تێکەڵبوونی گەرەنتی سەلامەتی بەهێز و کاریگەری ژینگەیی زۆر کەمتر بەراورد بە پروف ئۆف وۆرک.