پروف ئۆف وۆرک (Proof-of-Work)

پروف ئۆف وۆرک، کە بەگشتی بە PoW کورت دەکرێتەوە، میکانیزمی ڕێکەوتنی سەرەتاییە کە بیتکۆین و زۆرێک لە کریپتۆکۆرەنسیی دیکە بەکاری دەهێنن بۆ پشتڕاستکردنەوەی ترانزاکشن و زیادکردنی بلۆکی نوێ بۆ بلۆکچەین بەبێ پشتبەستن بە دەسەڵاتێکی ناوەندی. میکانیزمی ڕێکەوتن پێویستە چونکە تۆڕێکی دیسەنترالایزد هیچ لایەنێکی تاکی بەرپرسی نییە، بۆیە تۆڕەکە پێویستی بە ڕێگایەکە بۆ ئەوەی هەزاران بەشداری سەربەخۆ ڕێک بکەون لەسەر ئەوەی کام ترانزاکشن دروستە و بە چ ڕیزبەندییەک ڕوویداوە.

لە سیستمی پروف ئۆف وۆرکدا، بەشدارانێک کە پێیان دەوترێت ماینەر پێشبڕکێ دەکەن بۆ چارەسەرکردنی مەتەڵێکی ئاڵۆزی بیرکاری بە بەکارهێنانی ئامێری کۆمپیوتەری تایبەت. ئەم مەتەڵە پێویستی بە دووبارە هەڵبژاردنی ژمارەیەک هەیە کە پێی دەوترێت نۆنس، و تێکەڵکردنی لەگەڵ داتای بلۆکێکی چاوەڕوانکردندا، پاشان تێپەڕاندنی ئەنجامەکە بەسەر فەنکشنێکی هاشی کریپتۆگرافیدا هەتا ئەنجامەکە بگاتە ئامانجی ئاڵۆزیی دیاریکراو. ئەم پرۆسەیە پێویستی بە بڕێکی زۆری هەوڵدان و هەڵە هەیە، کە ڕاستەوخۆ دەبێتە بڕێکی زۆری هێزی هەژماردن و کارەبا.

یەکەم ماینەرێک کە چارەسەرێکی دروست بدۆزێتەوە، مافی زیادکردنی بلۆکی داهاتوو بۆ بلۆکچەینەکە بەدەست دەهێنێت و پاداشتێک وەردەگرێت، کە بەگشتی پێکهاتووە لە کۆینی نوێ دروستکراو زیادی کرێی ترانزاکشنەکانی ناو ئەو بلۆکە. نۆدەکانی دیکەی تۆڕەکە دواتر دەتوانن بە خێرایی پشتڕاست بکەنەوە کە چارەسەرەکە دروستە، هەرچەندە دۆزینەوەی هەوڵێکی زۆری هەژماردن پێویست بوو، چونکە پشتڕاستکردنەوەی چارەسەری پروف ئۆف وۆرک لە ڕووی هەژماردنەوە ئاسانە هەرچەندە دۆزینەوەی سەختە.

ئەم ئاسیمێترییە نێوان سەختی دۆزینەوەی چارەسەر و ئاسانی پشتڕاستکردنەوەی، ئەوەیە کە پروف ئۆف وۆرک سەلامەت دەکات. بۆ هێرشکردنی سەرکەوتوو بۆسەر تۆڕەکە، بۆ نمونە بە هەوڵدان بۆ گەڕاندنەوەی ترانزاکشنێک یان خەرجکردنی هەمان کۆین دوو جار، هێرشکار پێویستی بە کۆنترۆڵکردنی هێزی هەژماردنێک هەیە زیاتر لە کۆی تۆڕی ڕاستگۆ، کە پێی دەوترێت هێرشی 51 لە سەدا، کە لەسەر تۆڕی گەورە و چەسپاو وەک بیتکۆین بەشێوەیەکی زۆر گران دەبێت.

ڕەخنەی سەرەکی پروف ئۆف وۆرک بەکارهێنانی زۆری وزەیەتی، چونکە تۆڕی جیهانی ماینەران بەیەکەوە بڕێکی زۆری کارەبا بەکاردەهێنن، کە بەراورد دەکرێت بە بەکارهێنانی وزەی هەندێک وڵاتی مامناوەند. ئەم نیگەرانییە ژینگەییە یەکێکە لە هۆکارە سەرەکییەکانی گواستنەوەی بلۆکچەینی نوێتر، تەنانەت خودی ئیتریەم لە ساڵی 2022، بۆ میکانیزمی پروف ئۆف ستەیکی کاراتر لە وزە، هەرچەندە پروف ئۆف وۆرک هێشتا بنکەی سەرەکی سەلامەتکردنی بیتکۆینە، کە هێشتا گەورەترین کریپتۆکۆرەنسییە لە ڕووی بەهای بازاڕەوە، وە پشتیوانەکانی پێیان وایە کە ئەم خەرجکردنی وزەیە بەڕاستی ئەوەیە کە سەلامەتی و بەرگری لە سانسۆری بێ هاوتای تۆڕەکە دەدات.