مەینێت (Mainnet)
مەینێت، کورتکراوەی تۆڕی سەرەکی، بریتیە لە بلۆکچەینی تەواو گەشەکردوو و سەربەخۆی کارکردنی پرۆژەیەکی کریپتۆ، کە بە تۆڕێکی زیندوو کاردەکات لەگەڵ ترانزاکشنی ڕاستەقینە و بەهای ئابووری ڕاستەقینە، وە کۆمەڵێکی تایبەت بەخۆی لە ڤالیدەیتەر یان ماینەری هەیە کە زنجیرەکە سەلامەت دەکەن. کاتێک خەڵک باسی بلۆکچەینی بیتکۆین یان ئیتریەم دەکەن لە بەکارهێنانی ڕۆژانەدا، ئاماژە بە مەینێتی هەریەکەیان دەدەن، وەشانی زیندوو و بەرهەمی ئەم تۆڕانە کە هەر کەسێک لە جیهاندا دەتوانێت بەکاریبهێنێت بۆ ناردن و وەرگرتنی کریپتۆی ڕاستەقینە.
مەینێت لە بەرامبەر تێستنێت (Testnet) وەستاوە، کە وەشانێکی جیاواز و هاوتەریبی بلۆکچەینە کە گەشەپێدەران بەکاری دەهێنن بۆ بنیادنان و تاقیکردنەوە و چاککردنی هەڵەکانی ئەپلیکەیشن و نوێکردنەوەی پرۆتۆکۆڵ بەبێ مەترسیکردنی پارەی ڕاستەقینە. تۆکنی تێستنێت هیچ بەهایەکی بازاڕی نییە و بەگشتی بەخۆڕایی لە ڕێگەی فۆسێتەوە دابین دەکرێت بۆ ئەوەی گەشەپێدەران بە ئازادی تاقی بکەنەوە. دەستپێکردنی مەینێت هەنگاوێکی گەورەیە بۆ هەر پرۆژەیەکی کریپتۆ، چونکە نیشانەی گواستنەوەیە لە قۆناغی تاقیکردنەوە یان گەشەکردن بۆ تۆڕێکی زیندوو و ئامادەی بەرهەم کە خەڵکی گشتی دەتوانن بەڕاستی پشتی پێببەستن.
پێش دەستپێکردنی مەینێت، زۆرێک لە پرۆژە کریپتۆکان یەکەم جار تۆکنەکانیان لەسەر بلۆکچەینێکی هەبووەوە دەردەکەن، وەک ئیتریەم، بە بەکارهێنانی ستانداردێک وەک ERC-20، بە واتایەکی تر قەرزی بنیادی تۆڕێکی دیکە دەکەن هەتا بلۆکچەینی خۆیان هێشتا لە بنیادنانداندایە. کاتێک مەینێتیان دەستپێدەکات، زۆرجار ئەم پرۆژانە شتێک ئەنجام دەدەن پێی دەوترێت گۆڕینەوە یان کۆچی تۆکن، کە تێیدا خاوەنی تۆکنەکان تۆکنەکانیان لەسەر تۆڕی کۆن دەگۆڕنەوە بۆ تۆکنی بنەڕەتی لەسەر مەینێتی نوێ، کە سەربەخۆیی و کۆنترۆڵی تەواو بە پرۆژەکە دەدات بەسەر بلۆکچەینی خۆیدا لەبری پشتبەستن بە تۆڕی کەسێکی دیکە.
مەینێت هەروەها میکانیزمی ڕێکەوتنی تایبەت بەخۆی هەیە، جا پروف ئۆف وۆرک بێت یان پروف ئۆف ستەیک یان مۆدێلێکی دیکە، وە کۆمەڵێکی تایبەت بەخۆی لە ڤالیدەیتەر یان ماینەر کە تۆڕەکە سەلامەت دەکەن، وە ڕێسای حوکمڕانی تایبەت بەخۆی کە دیاری دەکات چۆن نوێکردنەوەکان پێشنیاز و وەرگیراو دەبن. لەبەر ئەوەی مەینێت مامەڵە لەگەڵ بەهای ڕاستەقینەدا دەکات، سەلامەتی زۆر گرنگە، وە هەر هەڵە یان لاوازییەک کە دوای دەستپێکردن دۆزرێتەوە دەتوانێت ئەنجامی دارایی جددی هەبێت، بۆیە تاقیکردنەوەیەکی فراوان لەسەر تێستنێت زۆرجار پێش دەستپێکردنی مەینێت دێت.
تێگەیشتن لە جیاوازی نێوان مەینێت و تێستنێت گرنگە بۆ هەر کەسێک کە لەگەڵ پرۆژە کریپتۆکاندا مامەڵە دەکات، چونکە ناردنی پارەی ڕاستەقینە بۆ ناونیشانێکی تێستنێت، یان بەپێچەوانەوە، بەگشتی دەبێتە هۆی لەدەستدانی هەمیشەیی ئەو پارانە، چونکە هەردوو تۆڕەکە بەتەواوی جیاواز و ناگونجاون لەگەڵ یەکتر.