لیڤەرەج (Leverage)
لیڤەرەج ئاماژە بەو کردارە دەکات کە مامەڵە بە پارەی قەرزگیراو دەکرێت بۆ کۆنترۆڵکردنی پۆزیشنێکی زۆر گەورەتر لەوەی سەرمایەی خودی مامەڵەکار ڕێگەی پێدەدات. لە مامەڵەکردنی کریپتۆدا، لیڤەرەج بە چەند هێندە پیشان دەدرێت، وەک 5x یان 10x یان تەنانەت 100x، واتە مامەڵەکار دەتوانێت پۆزیشنێک بکاتەوە کە چەند هێندەی ئەو بڕە پارەیەیە کە ڕاستەوخۆ وەک گەرەنتی دایاندناوە، کە پێی دەوترێت مارجن.
سەرنجڕاکێشیی سەرەکی لیڤەرەج ئەوەیە کە قازانجی مومکین چەند هێندە دەکات. ئەگەر مامەڵەکارێک لیڤەرەجی 10x بەکاربهێنێت و نرخی سامانەکە 5 لە سەدا بەلایانەوە بجوڵێتەوە، قازانجیان بەسەر سەرمایەی دانراودا نزیکەی 50 لە سەدا دەبێت، کە زۆر بەرزترە لەوەی بەبێ لیڤەرەج مامەڵەیان بکردایە. بۆیە مامەڵەکردن بە لیڤەرەج لەنێو مامەڵەکارە شارەزاکاندا بەناوبانگە کە دەیانەوێت زۆرترین قازانج لە جوڵانەوەی بچووکی نرخدا بەدەست بهێنن، بەتایبەتی لە بازاڕی دیریڤەتیڤەکاندا وەک کۆنتراکتی فیوچەڕی بەردەوام کە زۆرێک لە ئێکسچەینجی کریپتۆ پێشکەشی دەکەن.
بەڵام لیڤەرەج هەردوو لایەن دەبڕێت، وە ئەمە مەترسیە سەرەکییەکەیە کە هەموو مامەڵەکارێک دەبێت تێبگات. هەمان ئەو لیڤەرەجی 10x کە قازانجی 5 لە سەدا دەکاتە 50 لە سەدا، هەروەها زیانی 5 لە سەدا دەکاتە 50 لە سەدا، وە ئەگەر نرخ بەشێوەیەکی گەورە بەرامبەر پۆزیشنەکە بجوڵێتەوە، مامەڵەکار دەتوانرێت لیکوێدەیت بکرێت، واتە ئێکسچەینجەکە بەشێوەیەکی ئۆتۆماتیکی پۆزیشنەکە دادەخات و مامەڵەکار هەموو مارجنەکەی لەدەست دەدات. لەبەر ئەوەی بازاڕی کریپتۆ زۆر ئاڵۆزە، پۆزیشنی لیڤەرەجدار دەتوانرێت زۆر بە خێرایی لیکوێدەیت بکرێت، هەندێکجار لە چەند خولەکێکدا، بەتایبەتی لە کاتی گۆڕانی توندی نرخدا.
ئێکسچەینجەکان زۆرجار داوا لە مامەڵەکاران دەکەن کە کەمترین ئاستی مارجن بپارێزن، وە ئەگەر نرخی پۆزیشنی لیڤەرەجدار نزیک بێتەوە لەم ئاستە، مامەڵەکار دەتوانێت پەیامی مارجن وەربگرێت داوای زیادکردنی پارە یان کەمکردنەوەی قەبارەی پۆزیشن بۆ دووربوون لە لیکوێدەیشنی زۆرەملێ. هەندێک مامەڵەکار ئۆردەری ستۆپ-لۆس بەکاردەهێنن بۆ داخستنی ئۆتۆماتیکی پۆزیشن پێش ئەوەی زیانەکان زۆر گەورە بن، هەرچەندە لە بازاڕی خێراجوڵدا ئەم پارێزەرانە هەمیشە بە نرخی دیاریکراو جێبەجێ ناکرێن.
لیڤەرەج وەک ئامرازێکی پێشکەوتووی مامەڵەکردن دادەنرێت و بەگشتی بۆ نوێکاران پێشنیاز ناکرێت، چونکە پێویستی بە بەڕێوەبردنی وردی مەترسی و تێگەیشتنێکی ڕوون لە میکانیزمی لیکوێدەیشن و ئۆقرەیی بۆ ڕێکخستنی قەبارەی پۆزیشن بەگوێرەی پۆرتفۆلیۆی گشتی هەیە. زۆربەی مامەڵەکارە شارەزاکان پێشنیاز دەکەن لیڤەرەجی نزم بەکاربهێنرێت، یان بەتەواوی خۆت لێی بپارێزیت، هەتا مامەڵەکار تێگەیشتنێکی چەسپاو لە هەڵسوکەوتی بازاڕ و کۆنترۆڵی مەترسی پەرەپێبدات.