بلۆکچەین چییە؟ ڕێنمایی بۆ سەرەتاییان

بیرۆکە سەرەکییەکە

هەموو دراوێکی کریپتۆیی کە بیستووتە پێی — بیتکۆین، USDT، ئیثیریەم — لەسەر بلۆکچەین کار دەکات. تێگەیشتن لە واتای ڕاستەقینەی ئەم وشەیە یەکەم هەنگاوی زۆر بەسوودە بۆ فێربوونی سەرەتاکانی کریپتۆ، چونکە هەموو شتێکی تر بەسەر ئەم بناغەیەوە بنیاد دەنرێت.

لە بنەڕەتدا، بلۆکچەین سیستەمێکی هاوبەشی تۆمارکردنی زانیارییە. لە جیاتی ئەوەی کۆمپانیایەک یان بانکێک تاک نسخەی سەرەکی خاوەندارێتی هەبێت، بلۆکچەین ئەم تۆمارە بەسەر هەزاران کۆمپیوتەردا لە سەرانسەری جیهان بڵاو دەکاتەوە، کە هەموویان کۆپییەکی وەک یەک هەڵدەگرن و بەردەوام کارەکەی یەکتری پشکنین دەکەن.

بۆچی پێی دەڵێن “زنجیرە”؟

مامەڵەکان لە کۆمەڵگروپ دەکرێن کە پێیان دەڵێن بلۆک. کاتێک بلۆکێک پڕ دەبێت، بە نیشانەیەکی تایبەتی کریپتۆگرافی مۆر دەکرێت و بە بلۆکی پێشووی دەبەسترێتەوە — کە زنجیرەیەک دروست دەکات کە دەگاتەوە یەکەم مامەڵەی تۆمارکراو لەسەر ئەو تۆڕە. ئەگەر تەنانەت وردەکارییەکی بلۆکێکی کۆن بگۆڕدرێت، نیشانەکەی چیتر لەگەڵ یەکتر ناگونجێت، شتێک کە دەستبەجێ بۆ هەموو ئەندامانی تۆڕەکە دیارە. ئەمەش وایکردووە تۆمارەکانی بلۆکچەین زۆر سەخت بن بۆ دەستکاریکردن دوای تۆمارکردن.

کێ بەرپرسیارە لەسەری؟

هیچ کەس — ئەمەش تەواو مەبەستەکەیە. تۆمارە داراییە باوەکان لەلایەن یەک دام و دەزگاوە کۆنترۆڵ دەکرێن: بانکێک، تۆمارگەیەکی حکومی، یان بنکەدراوێکی ناوخۆیی کۆمپانیایەک. بەڵام بلۆکچەینی گشتی وەک ئەوانەی بیتکۆین یان ئیثیریەم هیچ خاوەنێکی ناوەندی نییە. هەزاران کۆمپیوتەری سەربەخۆ هەریەکەیان کۆپییەکی تەواوی مێژووی تۆمارەکە هەڵدەگرن، و پرۆسەیەکی ڕێککەوتوو بەکاردەهێنن بۆ دیاریکردنی مامەڵە نوێیەکان کە زیاد دەکرێن. بەگشتی پێیدەگوترێت گەیشتن بە “ڕێککەوتن”.

مامەڵە نوێکان چۆن زیاد دەکرێن؟

کاتێک کەسێک دراوی کریپتۆ دەنێرێت، ئەو مامەڵەیە بۆ تۆڕەکە بڵاو دەکرێتەوە. کۆمپیوتەرەکانی سەر تۆڕەکە (مایتەرەکان لە حاڵەتی بیتکۆیندا، یان پشتڕاستکەرەکان لە زۆربەی تۆڕە نوێترەکاندا) پێشبڕکێ یان نۆرەیی دەکەن بۆ دڵنیابوون لەوەی ناردنکەر بەڕاستی ئەو بڕە هەیە و پێشتر لە شوێنێکی تر خەرجی نەکردووە. دوای پشتڕاستکردنەوە، مامەڵەکە لەناو بلۆکێکدا کۆدەکرێتەوە و بۆ هەمیشە زیاد دەکرێت بۆ زنجیرەکە. لەو کاتەوە، نسخەی هەموو ئەندامان لە تۆمارەکە باڵانسی نوێ نیشان دەدات.

ئەمە بۆچی گرنگە بۆ دراوێک وەک USDT؟

USDT (تیثەر)، کە بەفراوانی لە عێراق بۆ مامەڵە ڕۆژانەکانی کریپتۆ بەکاردێت، وەک تۆمارێک لەسەر بلۆکچەین بوونی هەیە. کاتێک USDT لە کوردکۆین دەکڕیت، ئەوەی بەڕاستی خاوەنی دەبیت داواکارییەکی تۆمارکراوە لەسەر بلۆکچەین بۆ ئەو USDTـە، کە هەر کەسێک دەتوانێت پشتڕاستی بکاتەوە، بەبێ پێویستی بە باوەڕکردن بە خشتەیەکی ناوخۆیی یەک کۆمپانیا. ئەمەش جۆرێکی جیاوازی بنەڕەتی خاوەندارێتییە لە بەراورد لەگەڵ باڵانسێک کە لە هەژمارێکی بانکی نەریتیدا هەیە.

بلۆکچەینی گشتی بەرامبەر بلۆکچەینی تایبەت

زۆربەی ئەو بلۆکچەینانەی کە باسیان دەکرێت لە جیهانی کریپتۆدا — بیتکۆین، ئیثیریەم، و ئەو تۆڕانەی USDT لەسەریان کار دەکات — گشتین: هەر کەسێک دەتوانێت هەموو مامەڵەیەکی ئەنجامدراو ببینێت، هەرچەندە ناسنامەکانی پشت ناونیشانەکانی جزدان بەشێوەیەکی ئۆتۆماتیکی گشتی نین. هەندێک کۆمپانیاش بلۆکچەینی تایبەت بۆ بەکارهێنانی ناوخۆیی دروست دەکەن، کە بەشێوەیەکی هاوشێوە کار دەکەن بەڵام سنووردار دەکەن کێ دەتوانێت بەشداری بکات. زۆربەی ئەوەی باسکراوە لە جیهانی کریپتۆدا ئاماژە بە بلۆکچەینی گشتی دەکات.

هەڵەی باو

بلۆکچەین و بیتکۆین یەک شت نین — بیتکۆین تەنها یەکێکە لە ئەپەکان کە لەسەر بلۆکچەین بنیاد نراوە، بەڵام هەزاران زنجیرە و ئەپی تر بۆ مەبەستی جیاواز دروستکراون. هەروەها بلۆکچەین بە سروشتی نەناسراو نییە؛ زۆربەی بلۆکچەینە گشتییەکان “شبه‌نەناسراون”، واتە ناونیشانەکانی جزدان دیارن بەڵام بەشێوەیەکی ئۆتۆماتیکی نەبەستراونەتەوە بە ناسنامەیەکی ڕاستەقینەوە.

لێرەوە بۆ کوێ؟

کاتێک بیرۆکەی سەرەکی تۆمارێکی هاوبەش کە سەخت دەستکاری بکرێت ڕوون دەبێتەوە، تێگەیشتن لە ماوەی تری کریپتۆ زۆر ئاسانتر دەبێت. لێرەوە، هەنگاوی سروشتی داهاتوو تێگەیشتنە لە بیتکۆین چییە و چۆن کاردەکات، یان چۆن دراوێکی جێگیر وەک USDT بەهاکەی دەپارێزێت لەسەر هەمان جۆری تەکنەلۆجیا.