اهرم (Leverage)
اهرم به معاملهٔ با پول قرضی گفته میشود تا معاملهگر بتواند موقعیتی بسیار بزرگتر از آنچه سرمایهٔ خودش اجازه میدهد در اختیار بگیرد. در معاملات کریپتو، اهرم با یک ضریب بیان میشود، مثل ۵ برابر، ۱۰ برابر یا حتی ۱۰۰ برابر؛ یعنی معاملهگر میتواند موقعیتی چند برابر مبلغی که واقعاً بهعنوان وثیقه سپرده — که به آن مارجین میگویند — باز کند.
جاذبهٔ اصلی اهرم بزرگنمایی سود بالقوه است. اگر معاملهگری از اهرم ۱۰ برابر استفاده کند و قیمت دارایی ۵ درصد به سود او حرکت کند، بازده سرمایهای که گذاشته حدود ۵۰ درصد میشود؛ بسیار بیشتر از حالتی که بدون اهرم معامله میکرد. به همین دلیل معاملهٔ اهرمی میان معاملهگران باتجربهای که به دنبال بیشترین بازده از حرکتهای نسبتاً کوچک قیمت هستند محبوب است، بهویژه در بازارهای مشتقه مانند قراردادهای آتی دائمی که بسیاری از صرافیهای کریپتو عرضه میکنند.
اما اهرم دو لبه دارد و این همان ریسک حیاتی است که هر معاملهگری باید بفهمد. همان اهرم ۱۰ برابری که سود ۵ درصدی را به ۵۰ درصد تبدیل میکند، زیان ۵ درصدی را هم به زیان ۵۰ درصدی بدل میکند، و اگر قیمت به اندازهٔ کافی خلاف موقعیت حرکت کند، معاملهگر لیکوئید میشود؛ یعنی صرافی موقعیت را بهطور خودکار میبندد و معاملهگر تمام مارجین خود را از دست میدهد. چون بازارهای ارز دیجیتال بسیار پرنوساناند، موقعیتهای اهرمی میتوانند خیلی سریع — گاهی در چند دقیقه، بهویژه در نوسانهای تند قیمت — لیکوئید شوند.
صرافیها معمولاً از معاملهگران میخواهند حداقلی از سطح مارجین را حفظ کنند و اگر ارزش یک موقعیت اهرمی به آن آستانه نزدیک شود، معاملهگر ممکن است مارجین کال دریافت کند و از او خواسته شود پول بیشتری بگذارد یا اندازهٔ موقعیت را کم کند تا از لیکوئید شدن اجباری جلوگیری شود. برخی معاملهگران از سفارش حد ضرر استفاده میکنند تا موقعیت پیش از بزرگ شدن زیان بهطور خودکار بسته شود، هرچند در بازارهای پرشتاب حتی این محافظتها هم همیشه در قیمت مورد نظر اجرا نمیشوند.
اهرم ابزاری پیشرفته به شمار میرود و معمولاً به تازهکارها توصیه نمیشود، چون به مدیریت ریسک دقیق، درک روشن سازوکار لیکوئید شدن و نظمی برای اندازهگیری درست موقعیت نسبت به کل سبد دارایی نیاز دارد. بسیاری از معاملهگران باتجربه توصیه میکنند تا زمانی که درک محکمی از رفتار بازار و کنترل ریسک شکل نگرفته، از اهرم پایین استفاده شود یا کلاً کنار گذاشته شود.
