باشترین شێوازەکانی سەلامەتی لە کریپتۆدا: پاراستنی جزدانەکەت لە عێراق
لە عێراق و هەرێمی کوردستان، چیرۆکی زۆر هەیە دەربارەی کەسانی کە پاشەکەوتی خۆیانیان لەدەستدا لە «هەلی کریپتۆیەک» کە لە گرووپێکی تێلێگرام یان لە ڕێگەی ئەپلیکەیشنێکەوە کە لە بەستەرێکی هاوڕێیەکەوە داونلۆدیان کردبوو پێشکەش کرابوو. کێشەکە کەم جار لە تەکنەلۆژیاکەدا خۆیدا نییە؛ کریپتۆ و بلۆکچەین لە ڕووی بیرکارییەوە پاراستراون، بەڵام پاراستنی جزدانی کریپتۆ بەشێکی زۆری پشت بە ڕەفتاری بەکارهێنەر خۆی دەبەستێت. ئەم وتارە یانزەیەمین وتارە لە زنجیرە فێرکارییەکەماندا بۆ تازەکاران، و ڕێبەرێکی کرداری پێشکەش دەکات بۆ گرنگترین شێوازەکانی پاراستن: چۆن فێڵ لە کریپتۆدا لە عێراق بناسیتەوە، چۆن سامانەکانت بە سەلامەتی هەڵبگریت، بۆچی دووچەندکردنی پشتڕاستکردنەوە پێویستە، و چۆن مامەڵە لەگەڵ دەستەواژەی گەڕاندنەوە و هەڵبژاردەکانی گەڕاندنەوەی هەژمار بکەیت ئەگەر شتێک بە هەڵە ڕوویدا.
بۆچی سەلامەتی گرنگترە لە قازانج لە سەرەتادا
زۆربەی تازەکاران هەموو سەرنجیان دەخەنە سەر «کەی بکڕم» و «کەی بفرۆشم»، و لەبیریان دەچێت کە هەنگاوی ڕاستەقینەی یەکەم پاراستنی ئەوەیە کە پێشتر هەیانە. جیاواز لە هەژماری بانکی ئاسایی، کە بانک یان بانکی ناوەندی عێراق دەتوانێت دەستێوەربدات بۆ گەڕاندنەوەی مامەڵەیەکی فێڵ، زۆربەی مامەڵەکانی کریپتۆ لەسەر بلۆکچەین کۆتاییان و ناگەڕێنەوە. ئەگەر پارەکەت بۆ فێڵبازێک بنێریت یان کەسێک دەستەواژەی گەڕاندنەوەی جزدانەکەت بدۆزێتەوە، بەگوێرەی ڕواڵەت ناتوانیت بیگەڕێنیتەوە. ئەمە واتای ئەوە نییە کریپتۆ لە بنەڕەتدا مەترسیدارترە لە سامانی تر، بەڵام واتای ئەوەیە بەرپرسیارێتیی سەلامەتی بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆتر لەسەر شانی بەکارهێنەرە زیاتر لەوەی کە لە ئامرازە داراییە ئاساییەکاندا ڕاماوایە.
شێوازی باوی فێڵ لە کریپتۆدا لە عێراق
فێڵ لە کریپتۆدا لە عێراق زۆرجار شێوازێکی دووبارەبووەوە دەگرێتەخۆی کە ئاسان دەبێت بیناسیتەوە کاتێک نیشانەکانی ئاگاداری دەزانیت.
گرووپەکانی تێلێگرام و «ئاماژە» گەرەنتیکراوەکان
لە بەغدا، هەولێر، و سلێمانی، گرووپی تێلێگرام کە بەڕێوەیان دەبات کەسانێک بانگەشەی ئەوە دەکەن کە «ئاماژەی مامەڵەکردن» یان «نهێنی بازاڕ»یان هەیە کە قازانجی ڕۆژانە گەرەنتی دەکات باون. بەڕێوەبەری گرووپەکە بە ئاسایی داوا لە ئەندامان دەکات پارە بخەنە ناو جزدانێک یان پلاتفۆرمێکەوە کە خۆی کۆنترۆڵی دەکات، پاشان دوای کۆکردنەوەی بڕی پارەی پێویست، نامێنێت. ڕوونترین نیشانەی مەترسی: هەر بەڵێنێک بە قازانجی گەرەنتیکراو، یان ڕێژەیەکی جێگیری ڕۆژانە یان هەفتانە، نیشانەیەکی هەرزوو دیارە بۆ فێڵ، چونکە بازاڕەکانی کریپتۆ لە بنەڕەتدا داسووچاون و کەس ناتوانێت ئەنجامەکانیان گەرەنتی بکات.
ئەپلیکەیشنە ساختەکان
لە ساڵانی دواییدا، ئەپلیکەیشنی هاندەردار بۆ ڕووکاری پلاتفۆرمی مامەڵەکردنی ناسراو دەرکەوتوون، هەندێکجار لە دەرەوەی فرۆشگای فەرمی (Google Play یان App Store) بڵاو دەکرێنەوە لە ڕێگەی بەستەرێکی ڕاستەوخۆوە کە لە ڕێگەی واتساپ یان فەیسبووکەوە دەگات. هەندێک لەم ئەپلیکەیشنانە باڵانسی ساختە پیشان دەدەن کە لەبەرچاوی بەکارهێنەر بەرزدەبنەوە بۆ هاندانی داخڵکردنی بڕی زیاتر، بەڵام هەرگیز ڕێگە بە دەرهێنانی ڕاستەقینە نادەن. یاسای زێڕین: ئەپلیکەیشن تەنها لە فرۆشگای فەرمییەوە داونلۆد بکە، و ناوی گەشەپێدەر و ژمارە و مێژووی هەڵسەنگاندنەکان پشکنین بکە پێش ئەوەی متمانە بە هەر ئەپلیکەیشنێکی دارایی بکەیت.
فیشینگ (Phishing)
فیشینگ هەوڵدانێکە بۆ فێڵکردنی بەکارهێنەر بۆ دانی زانیاری هەستیار — وشەی نهێنی یان دەستەواژەی گەڕاندنەوە — لە ڕێگەی نامەیەک یان ماڵپەڕێکەوە کە وا دیارە فەرمییە. لەوانەیە نامەیەکی نووسراو یان ئیمەیلێکت بۆ بێت کە بانگەشەی ئەوە دەکات لە پلاتفۆرمێکی مامەڵەکردنەوەیە و داوات لێدەکات «هەژمارەکەت پشتڕاست بکەیتەوە» لە ڕێگەی بەستەرێکی ساختەوە کە زۆر لە ماڵپەڕی ڕاستەقینە دەچێت، پیت بە پیت. هەرگیز کلیک لەسەر بەستەر لە نامەی چاوەڕواننەکراو مەکە، ناونیشانی ماڵپەڕ بە دەست لە وێبگەڕەکەت بنووسە کاتێک گومانت هەیە، و لەبیرت بێت هیچ پلاتفۆرمێکی جددی هەرگیز داوای دەستەواژەی گەڕاندنەوەی تەواوی جزدانەکەت ناکات لەژێر هیچ حاڵەتێکدا.
پشتگیری ساختە و دەرکردنی شوێن کەسێکی تر
فێڵبازان وەک کارمەندی پشتگیری لەسەر تێلێگرام یان ئێکس (تویتەر) خۆیان دەردەخەن، پەیوەندی بە کەسانێکەوە دەکەن کە بە گشتی سکاڵا لە کێشەیەکی تەکنیکی دەکەن، و داوایان لێدەکەن «جزدانەکە پشتڕاست بکەنەوە» لە ڕێگەی ئەپلیکەیشن یان بەستەرێکەوە کە کۆنترۆڵی تەواو دەداتێ. لەبیرت بێت تیمی پشتگیری ڕاستەقینە هەرگیز یەکەم جار بە تایبەتی پەیامت بۆ نانێرن، و هەرگیز داوای کلیلی تایبەت یان دەستەواژەی گەڕاندنەوە ناکەن هەرچەندە هۆکاریش پێشکەش بکەن.
| نیشانەی ئاگاداری | بەزۆری چی مانای وایە | لەبری ئەوە چی بکەیت |
|---|---|---|
| داهاتێکی ڕۆژانە یان هەفتانەی جێگیر، کە وەک دڵنیاکراو باس دەکرێت | کەس ناتوانێت داهات دڵنیا بکات لە بازاڕێکدا کە دەجوڵێت. خودی بەڵێنەکە ئەوەیە کە دەفرۆشرێت. | لە گرووپەکە بچۆ دەرەوە. هیچ شتێک لێرە نییە کە بتوانرێت گفتوگۆی لەسەر بکرێت بۆ وەشانێکی سەلامەتتر. |
| ئەپێک کە وەک لینک لە واتساپ یان فەیسبووک پێت دەگات | لە دەرەوەی فرۆشگاکانی فەرمییە، بۆیە کەس پشکنینی نەکردووە — و ئەو باڵانسەی پیشانت دەدات دەکرێت تەنها لەسەر شاشە کێشرابێت. | ئەپی دارایی تەنها لە فرۆشگای فەرمییەوە دابمەزرێنە، و ناوی گەشەپێدەر و مێژووی هەڵسەنگاندنەکان بپشکنە. |
| پەیامێک کە داوات لێدەکات «هەژمارەکەت پشتڕاست بکەیتەوە» بە لینکێک | فیشینگ. لاپەڕەکە کۆپییەکی ئەسڵییەکەیە، پیت بە پیت، دروستکراوە بۆ گرتنی ئەوەی تۆ تێدا دەنووسیت. | ناونیشانەکە خۆت لە وێبگەڕدا بنووسە. هەرگیز بە پەیامێک مەگە بە لاپەڕەی چوونەژوورەوە. |
| پشتگیری تەکنیکی کە یەکەم پەیام دەنێرێت، دوای ئەوەی بەئاشکرا گلەییت کردووە | تیمی پشتگیری ڕاستەقینە دەستپێشخەری گفتوگۆ ناکات، و هەرگیز کلیلەکانت پێویست نییە بۆ یارمەتیدانت. | پشتگوێی بخە، و خۆت بڕۆ بۆ پێگەکە. هیچ پێگەیەک هەرگیز دەستەواژەی گەڕانەوەت پێویست نییە. |
شێوازی هەڵگرتنی سەلامەتی کریپتۆ
پاراستنی جزدانی کریپتۆ لە هەڵبژاردنی شێوازی هەڵگرتنی گونجاو دەستپێدەکات کە لەگەڵ قەبارەی سامانەکەت و پێویستیت بۆ دەستگەیشتنی خێرا بگونجێت.
جزدانی گەرم و جزدانی سارد
جزدانی گەرم هەر جزدانێکە کە هەمیشە بە ئینتەرنێتەوە بەستراوەتەوە — ئەپلیکەیشنێکی مۆبایل یان هەژمارێک لەسەر پلاتفۆرمی مامەڵەکردن. ئەمە بۆ بەکارهێنانی ڕۆژانە و مامەڵەکردنی زۆر گونجاوە، بەڵام زیاتر ڕوبەڕووی هاک دەبێتەوە چونکە بە تۆڕەوە بەستراوەتەوە. لەبەرامبەردا، جزدانی سارد هەرگیز بە ئینتەرنێتەوە ناکرێتەوە، وەک جزدانی ڕەقەکاڵا (hardware wallet) کە ئامێرێکی بچووکی تایبەتە بۆ هەڵگرتنی کلیلی تایبەت جیاکراوە لە هەر کۆمپیوتەر یان مۆبایلێکی بەستراو بە تۆڕ. یاسای گشتی کە لە جیهاندا بەکاردێت: تەنها ئەو بڕەی کە بەردەوام پێویستت پێیەتی لە جزدانی گەرمدا هەڵبگرە، و هەر بڕێکی پاشەکەوتی درێژخایەن بگوازەرەوە بۆ جزدانی سارد.
بۆچی جزدانی ڕەقەکاڵا گونجاوە بۆ هەڵگرانی درێژخایەنی کریپتۆ
بۆ ئەوانەی پلانیان هەیە سامانە دیجیتاڵییەکانیان بۆ ساڵان هەڵبگرن نەک بۆ چەند ڕۆژێک، وەبەرهێنان لە جزدانی ڕەقەکاڵا لە کۆمپانیایەکی متمانەپێکراو شایانی تێچووی سووکی خۆیەتی. ئەم ئامێرانە کلیلی تایبەت هەمیشە لەناو ئامێرەکەدا هەڵدەگرن، بۆیە تەنانەت ئەگەر کۆمپیوتەرەکەت ڤایرۆسی گرتبێت، هیچ لایەنێکی سێیەم ناتوانێت مامەڵەیەک واژوو بکات بەبێ ڕەزامەندی ڕاستەقینەت بە دەستکاریکردنی ڕاستەوخۆی ئامێرەکە. هەمیشە جزدانی ڕەقەکاڵا لە ماڵپەڕی فەرمی کۆمپانیای دروستکەر یان فرۆشیارێکی مۆڵەتپێدراو بکڕە، و خۆت بپارێزە لە کڕینی بەکارهاتوو یان لە لایەنێکی سێیەمی نەناسراوەوە، چونکە لەوانەیە پێشتر دەستکاری کرابێت.
دووچەندکردنی پشتڕاستکردنەوە: هێڵی دووەمی بەرگری
دووچەندکردنی پشتڕاستکردنەوە (2FA) چینێکی دووەمی پاراستن زیاد لەسەر وشەی نهێنیت دەکات، بۆیە هەر کەسێک هەوڵی چوونە ژوورەوە بۆ هەژمارەکەت بدات پێویستی بە کۆدێکی زیادە هەیە کە بەردەوام دەگۆڕدرێت، بەزۆری لە ئەپلیکەیشنێکی تایبەت لەسەر مۆبایلەکەت دروست دەبێت. چالاککردنی دووچەندکردنی پشتڕاستکردنەوە لەسەر هەموو هەژمارێک پەیوەندیدار بە کریپتۆکەتەوە — پلاتفۆرمی مامەڵەکردن، ئیمەیلی پەیوەستکراو پێی، و تەنانەت ژمارە مۆبایلەکەت ئەگەر شیاو بێت — یەکێکە لە سادەترین و کاریگەرترین هەنگاوەکان بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی سەلامەتی.
بۆچی ئەپلیکەیشنی پشتڕاستکردنەوە باشترە لە SMS
زۆر بەکارهێنەر پشت بە پەیامی کورتی SMS دەبەستن وەک شێوازێک بۆ دووچەندکردنی پشتڕاستکردنەوە چونکە ئاسانترینە، بەڵام سەلامەتترین نییە. هێرشێکی ناسراو هەیە بەناوی «گۆڕینی سیم» (SIM swap) کە تێیدا فێڵبازێک کۆمپانیای پەیوەندی قایل دەکات ژمارە مۆبایلی قوربانی بگوازێتەوە بۆ سیمکارتێکی نوێ کە لە دەستیدایە، بۆیە کۆدی پشتڕاستکردنەوە بۆ خۆی دەگات نەک بۆ خاوەنی ڕاستەقینەی. لەبەر ئەوە، هەمیشە کاتێک ئەم هەلبژاردنە بەردەستە، پێشنیار دەکرێت ئەپلیکەیشنێکی پشتڕاستکردنەوەی تایبەت بەکاربهێنیت کە کۆدەکان بە شێوەیەکی لۆکاڵی لەسەر مۆبایلەکە دروست دەکات بەبێ تێپەڕبوون بە تۆڕی پەیوەندییەوە، چونکە زۆر بەرگرتر لە ئەم جۆرە هاکەیە.
دەستەواژەی گەڕاندنەوە: کلیلێک کە نابێت هیچ کەسێکی تر ببینێت
کاتێک هەر جزدانێکی کریپتۆ دروست دەکەیت، کۆمەڵێک وشەت پیشان دەدرێت — بەزۆری ١٢ یان ٢٤ وشە بە ئینگلیزی — کە پێی دەگوترێت دەستەواژەی گەڕاندنەوە (seed phrase). ئەم دەستەواژەیە کلیلی سەرەکی هەموو ئەوەیە کە لەو جزدانەدا هەڵتگرتووە؛ هەرکەسێک ئەم وشانە هەبێت کۆنترۆڵی تەواوی پارەکانت دەبێت، بەبێ گوێدانە وشەی نهێنی یان هەر هەنگاوێکی سەلامەتیی تر.
یاسا بنەڕەتییەکان بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ دەستەواژەی گەڕاندنەوە
هەرگیز دەستەواژەی گەڕاندنەوە لە تێبینییەک لەسەر مۆبایلەکەت، یان لە ئیمەیلێک، یان لە وێنەیەک، یان لە هەر شوێنێکی بەستراوەوە بە ئینتەرنێت یان دەستگەیشتنی دوورەوە مەنووسە. سەلامەتترین شێواز ئەوەیە بە دەستی خۆت لەسەر کاغەز بینووسیت، یان لەسەر تەختەیەکی کانزایی بەرگری لە ئاگر و ئاو هەڵکەنی، و لە شوێنێکی سەلامەتی جەستەییدا هەڵیبگریت — باشترین حاڵەت زیاتر لە یەک کۆپی لە دوو شوێنی جیاواز هەڵبگیرێت، وەک ئیحتیاتێک لە دژی ئاگر، دزین، یان لەدەستدان. هەرگیز دەستەواژەی گەڕاندنەوە لەگەڵ هیچ کەسێک هاوبەش مەکە، هەرچەندە بیانووی چییان پێشکەش بکەن یان چ ناونیشانێکی کاری بانگەشەی بۆ بکەن، چونکە هیچ پلاتفۆرم یان کارمەندی پشتگیری ڕاستەقینەیەک پێویستی بەوە نییە بیزانێت.
هەڵبژاردەکانی گەڕاندنەوە ئەگەر شتێک بە هەڵە ڕوویدا
سەرەڕای هەموو ئیحتیاتەکان، هەڵە ڕوودەدەن: لەدەستدانی مۆبایل، تێکچوونی جزدانی ڕەقەکاڵا، یان لەبیرچوونەوەی وشەی نهێنی. هەواڵی خۆش ئەوەیە زۆربەی ئەم دۆخانە چارەسەریان هەیە، بەمەرجێک دەستەواژەی گەڕاندنەوەت سەلامەت و ساغ هەڵگیرابێت. ئەگەر ئامێرەکەت لەدەستچوو یان تێکچوو، بە سادەیی دەتوانیت هەمان ئەپلیکەیشن لەسەر ئامێرێکی تر دابمەزرێنیت و جزدانەکە بە تەواوەتی بگەڕێنیتەوە لە ڕێگەی داخڵکردنی دەستەواژەی گەڕاندنەوە بە ڕیزبەندی ڕاست. ئەمە هەر بۆ ئەم مەبەستە بوونی هەیە. بەڵام ئەگەر دەستەواژەی گەڕاندنەوە خۆی لەدەستچوو و لەهەمان کاتدا وشەی نهێنیشت لەبیرچووەوە، بەزۆری هیچ لایەنێک — نە پلاتفۆرم و نە کۆمپانیای دروستکەری جزدان — ناتوانێت دەستگەیشتن بگەڕێنێتەوە، چونکە ئەمە بنەمای ڕاستەقینەی دیزاینی نامەرکەزیەتییە.
لەبەر ئەوە، پێشنیار دەکرێت هەر چەند مانگێک جارێک پشکنینێکی خولی بکەیت بۆ دڵنیابوونەوە کە کۆپیی هەڵگیراوی دەستەواژەی گەڕاندنەوە هێشتا لە شوێنی خۆیدایە و ساغە، و لانیکەم یەک کەسی متمانەپێکراو ئاگادار بکەیتەوە لە بوونی و شوێنی گشتی (بەبێ ئاشکراکردنی وشەکانی خۆی) وەک بەشێک لە پلانی خێزانی یان میراتی، بۆ حاڵەتی نەخوازراو.
- ئامێرەکە لە تۆڕەکە بپچڕێنە. وای فای و داتای مۆبایل بکوژێنەوە هەتا دەتوانیت، تا لە کاتی کارکردنت هیچی تر لەسەری پەسەند نەکرێت.
- هەژمارەکانت لە ئامێرێکی تر وەربگرەوە. لە ئامێرێکی متمانەپێکراو، سەرەتا وشەی نهێنی ئیمەیلەکەت بگۆڕە و پاشان هەموو پێگەیەک، و ئەو دانیشتنە چالاک و ئامێرە بەستراوانەی لەوێ تۆمارکراون هەڵبوەشێنەوە.
- ئەوەی هێشتا دەگوازرێتەوە، بگوازەوە. ئەوەی لە جزدانی گەرمدا ماوە بنێرە بۆ جزدانێکی سارد یان هەژمارێکی نوێی پارێزراو. ئەمە بکە پێش ئەوەی دەست بکەیت بە دۆزینەوەی ئەوەی ڕوویداوە — دەستنیشانکردن دەتوانێت چاوەڕێ بکات، باڵانسەکە نا.
لیستی پشکنینی خێرای سەلامەتی
- دووچەندکردنی پشتڕاستکردنەوە لە ڕێگەی ئەپلیکەیشنێکی تایبەت لەسەر هەموو هەژمارێک پەیوەندیدار بە کریپتۆکەتەوە چالاک بکە.
- تەنها ئەپلیکەیشنی دارایی لە فرۆشگای فەرمییەوە داونلۆد بکە، و ناوی گەشەپێدەر پشکنین بکە.
- هەرگیز کلیک لەسەر بەستەر لە نامەی چاوەڕواننەکراو مەکە، ناونیشانی ماڵپەڕ بە دەست بنووسە کاتێک گومانت هەیە.
- تەنها بڕی مامەڵەکردنی چالاک لە جزدانی گەرمدا هەڵبگرە، و ماوەکەی بگوازەرەوە بۆ جزدانی سارد.
- دەستەواژەی گەڕاندنەوە بە دەستی خۆت لەسەر کاغەز یان کانزا بنووسە؛ هەرگیز بە دیجیتاڵی هەڵیمەگرە.
- هەرگیز دەستەواژەی گەڕاندنەوە لەگەڵ هیچ کەسێک هاوبەش مەکە، و هەرگیز لە هیچ ماڵپەڕێکدا کە داوای دەکات دایمەنووسە.
- ئاگاداری هەر بەڵێنێکی قازانجی گەرەنتیکراو یان «ئاماژە»ی مامەڵەکردنی بەخۆڕایی لە گرووپەکانی تێلێگرام بە.
لەگەڵ گەشەکردنی بەکارهێنانی کریپتۆ لەنێو گەنجانی عێراق و کوردستان، ئەم شێوازانە دەبنە بەشێکی سەرەکی لە خوێندەواریی داراییی ڕۆژانە، وەک چۆن پێشتر زۆر کەس فێربوون هەژمار و کارتی بانکییان بپارێزن. پلاتفۆرمی جددی وەک کوردکۆین تەنها لە ڕێگەی کەناڵی فەرمی ناسراوەوە مامەڵە لەگەڵ کڕیارانیان دەکەن، و هەرگیز داوای دەستەواژەی گەڕاندنەوە یان وشەی نهێنی لە ڕێگەی تێلێگرام یان واتساپەوە ناکەن؛ هەر پەیوەندییەک بەپێچەوانەوە بانگەشەی بکات دەبێت وەک هەوڵێکی فێڵ دابنرێت و دەستبەجێ ڕاپۆرت بکرێت. ئەم وتارە تەنها بۆ مەبەستی فێرکاری گشتییە و ڕاوێژی دارایی یان وەبەرهێنان نییە.
پرسیاری زۆر دراوە
ئایا دەتوانم پارەکەم بگەڕێنمەوە ئەگەر بە هەڵە بۆ فێڵبازێکم ناردبێت؟
لە زۆربەی حاڵەتەکاندا، نەخێر. مامەڵەکانی بلۆکچەین کۆتاییان و ناتوانرێت لەلایەن هیچ دەسەڵاتێکی ناوەندییەوە بگەڕێنرێتەوە، جیاواز لە گواستنەوەی بانکی. لەبەر ئەوە ڕێگریکردن — پشکنینی بەستەر و ناسنامەکان پێش ناردنی هەر پارەیەک — زۆر گرنگترە لە هەوڵدان بۆ چاکردنەوەی دوای ڕووداوەکە.
ئایا یەک ئەپلیکەیشنی پشتڕاستکردنەوە بەسە بۆ هەموو هەژمارەکانم؟
بەڵێ، دەتوانرێت یەک ئەپلیکەیشنی پشتڕاستکردنەوە بۆ چەند هەژمارێک بەکاربهێنرێت، چونکە هەر هەژمارێک بە جیا زیاد دەکرێت لەناو ئەپلیکەیشنەکەدا بە کلیلی تایبەتی خۆی. گرنگ چالاککردنیەتی لەسەر هەموو هەژمارێکی داراییی گرنگ نەک تەنها پشتبەستن بە وشەی نهێنی.
چی بکەم ئەگەر گومانم هەبێت مۆبایلەکەم هاک کراوە؟
دەستبەجێ ئامێرەکە لە ئینتەرنێت جیا بکەرەوە ئەگەر شیاو بێت، لە ئامێرێکی تری متمانەپێکراوەوە بچۆرە ژوورەوە بۆ گۆڕینی وشە نهێنییەکانت و هەڵوەشاندنەوەی مۆڵەتی هەر ئامێرێکی پەیوەستکراو لەسەر هەژمارە دارایی و ئیمەیلەکانت، و هەر پارەیەکی ماوە لە جزدانی گەرمدا بگوازەرەوە بۆ جزدانێکی سارد یان هەژمارێکی نوێی سەلامەت بە خێراترین کات.
ئایا هەڵگرتنی دەستەواژەی گەڕاندنەوە لە سندوقی بانکدا سەلامەتە؟
بەڵێ، ئەمە هەڵبژاردنێکی گونجاو و پەسندکراوە بۆ زۆر کەس، بەتایبەت بۆ بڕی گەورە، چونکە پاراستنێکی جەستەیی باش دابین دەکات لە دژی ئاگر و دزین. تەنها دڵنیابەرەوە کە لانیکەم یەک کەسی متمانەپێکراو دەزانێت لەوێیە، وەک بەشێک لە پلانی میراتی خێزانی.


