نرخ بهره
نرخ بهره درصدی است که در طول زمان بر مبلغی سپردهگذاریشده، قرضگرفتهشده یا قرضدادهشده اعمال یا کسب میشود. در مالی سنتی، نرخ بهره را بانکها و بانکهای مرکزی تعیین میکنند و بر همه چیز اثر میگذارد، از قسط وام مسکن تا سود حساب پسانداز. در دنیای ارز دیجیتال همین ایدهٔ پایه برقرار است، اما در چند شکل تازه که به محصولات مالی مبتنی بر بلاکچین گره خوردهاند ظاهر میشود.
در پلتفرمهای وامدهی متمرکز و غیرمتمرکز کریپتو، نرخ بهره تعیین میکند وامدهنده از عرضهٔ داراییهای کریپتویی خود چقدر به دست میآورد و وامگیرنده برای دسترسی به آن داراییها چقدر باید بپردازد. برای مثال، کاربری ممکن است استیبلکوین را در یک پروتکل وامدهی بگذارد و نرخ بهرهای شناور به همان دارایی دریافت کند، در حالی که وامگیرنده وثیقه میگذارد و بهره میپردازد تا بدون فروش داراییهایش نقدینگی آزاد کند. نرخها در این پلتفرمها بر اساس عرضه و تقاضا نوسان میکنند: وقتی افراد زیادی میخواهند دارایی خاصی را قرض بگیرند اما کمتر کسی حاضر به قرض دادن است، نرخ بهره بالا میرود، و وقتی عرضهٔ وام از تقاضای قرض بیشتر شود عکس آن رخ میدهد.
نرخ بهره بهطور غیرمستقیم هم برای بازار کریپتو اهمیت دارد، چون بر کل اقتصاد اثر میگذارد. وقتی بانک مرکزیای مانند فدرال رزرو آمریکا نرخ بهره را بالا میبرد، قرض گرفتن پول و نگهداشتن داراییهای پرریسکتر از جمله ارزهای دیجیتال معمولاً در مقایسه با ابزارهای امنتر و بهرهده مانند اوراق قرضه کمجاذبهتر میشود. این اغلب فشار نزولی بر قیمت کریپتو وارد میکند. برعکس، وقتی نرخ بهره پایین میآید، سرمایهگذاران به دنبال بازدهی بیشتر به بازارهای پرریسکتر میروند و این میتواند تقاضا برای داراییهای دیجیتال را بالا ببرد. به همین دلیل است که معاملهگران کریپتو اعلانهای بانک مرکزی را از نزدیک دنبال میکنند، هرچند ارزهای دیجیتال بیرون از نظام بانکی سنتی کار میکنند.
بهطور خاص در دیفای، نرخ بهره اغلب بهجای اینکه یک نهاد واحد تعیینش کند، الگوریتمی و از طریق قراردادهای هوشمند تولید میشود. پروتکلها از مدلهای ریاضی استفاده میکنند که نرخها را بر اساس میزان استفاده از یک استخر وامدهی بهطور خودکار تنظیم میکند و سامانهای شفاف و بازارمحور میسازد که بانکی در میانهاش نیست. برخی پلتفرمها محصولات با نرخ ثابت هم عرضه میکنند و به وامدهندگان بازدهی قابلپیشبینی، شبیه سپردهٔ مدتدار سنتی، میدهند.
شناخت نرخ بهره برای هر کسی که در وامدهی کریپتو، استیکینگ یا محصولات بازدهساز مشارکت میکند ضروری است، چون نرخ اعلامشده مستقیماً بر درآمد بالقوه یا هزینهٔ قرض اثر میگذارد، و نرخهایی که نسبت به کل بازار غیرعادی بالا به نظر میرسند میتوانند هشداری از ریسک بالا در یک پروتکل وامدهی باشند.